Jan Berdyszak, OBSZAR KONCENTRUJĄCY XXVIII, 1978-1979

180 x 4.8cm - akryl, płótno naklejone na deskę

180 x 4,8 x 2 cm
sygn. na odwr.: JAN | BER | DYSZ | AK 1978-79 AKRYL OBSZAR KONCENTRUJĄCY XXVIII.
Nad cyklem Obszary koncentrujące Jan Berdyszak pracował w latach 1973-1980.
 
Cykl (...) powstał już tylko z myślą o wywołaniu, ułatwieniu i wzmocnieniu szeroko pojętej koncentracji. Takie przeznaczenie prac owego zespołu powoduje, iż są one pozbawione sugestii, które kierowałyby naszą świadomość w stronę refleksji związanych z tradycją obrazu. Obiektom tym zostają odebrane funkcje obrazu na rzecz koncentracji i pytań o nią oraz formy mogące ją wspierać.
Wycięte, puste miejsce w obrazie lub rysunku otwiera go na nieskończoność, (...) może też odnosić się do nieskończonych możliwości kreacyjnych sztuki. Modele matematyczne wprawdzie opisują rzeczywistość w której żyjemy, ale nie zajmują się poszukiwaniem odpowiedzi na pytania dotyczące wymiarów życia indywidualnego człowieka. Na te pytania może odpowiadać tylko sztuka. (Tamara Książek, In between Values, w: Jan Berdyszak, Twórczość z lat 1960-2002, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Orońsko 2002, s. 13)

♣ Droit de suite: ♣ Do Ceny Zakupu doliczana będzie dodatkowo opłata wynikająca z prawa twórcy i jego spadkobierców do otrzymania wynagrodzenia zgodnie z Ustawą z dnia 4 lutego 1994 - o prawie autorskim i prawach pokrewnych (droit de suite).

Jan Berdyszak (Zawory 1934 - Poznań 2014) studiował rzeźbę w PWSSP w Poznaniu w 1952-58, równolegle podejmując samodzielne próby malarskie i graficzne. Już od wczesnego okresu jego twórczość skupiała się na zagadnieniach przestrzeni. W cyklu „Koła podwójne“ (1962-64 i 1967-69) dokonał przełamania konwencji malarskiego prostokąta. Obrazy składały się z dwóch kół, zestawionych pionowo jedno nad drugim, pokrytych poruszonymi, kontrastowymi formami, które tworzyły prze-strzeń wewnętrzną w ramach kompozycji. Kolejnym etapem poszukiwań było wprowadzenie do obrazu przestrzeni rzeczywistej w postaci otworu wyciętego w płótnie. Od 1967 przestrzeń ingerująca w materię malowidła zyskała „uwolnienie“ przez fakt podziału obrazu na oddzielne części, które eksponowane były w różnych zestawieniach (symetrycznie, antytetycznie, prostopadle do siebie w narożniku sali itp.). O ile dotąd eksperymentom malarsko-przestrzennym Berdyszaka towarzyszyła grafika (gipsoryty, drzeworyty, zwłaszcza cykl „Kompozycje kół“), to w tym momencie malarstwo spotkało się z rzeźbą. Z tego samego okresu pochodzą wieloczęściowe, rozkładane, przewidziane do dowolnego zestawiania formy z barwnej, emaliowanej blachy. Od końca lat 60. powierzchnie malarskie Berdyszaka stały się płaskie, formy ostro zdefiniowane. Artysta podejmował próby transponowania na język wizualny pojęć otwartości, nieskończoności, potencjalności itp., zakorzenionych w myśli filozoficznej Wschodu. Jednocześnie w cyklu „Obszary koncentrujące“ (1973-80) proponował formy skłaniające widza do medytacji. Obiekty z szyb i pleksiglasu pn. „Przezroczyste“ (1970-78) był kontynuowany w instalacjach z lat 80. i 90. Od 1990 artysta tworzył cykl „Passe-partout“, realizowany w formie obiektów, instalacji, grafik i in. Są to obiekty powtarzające formę oprawy ryciny, lecz z pustym otworem eksponującym otoczenie. Twórczość Berdyszaka obejmuje także akcje efemeryczne, wielkie ilości szkiców rysunkowych oraz tekstów pisanych i wypowiadanych z okazji różnych spotkań, prelekcji, prezentacji itp. Od 1965 wykładał on w macierzystej uczelni (od 1996 ASP). Od początku równolegle z twórczością głównego nurtu uprawiał scenografię teatralną (współpracował m. in. z teatrem „Marcinek“ w Poznaniu).
Zmarł 18 września 2014